Küresel piyasalarda jeopolitik riskler izleniyor

İkon Menkul analizinde, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a karşı eşi benzeri görülmemiş ölçekte ekonomik izolasyon kampanyası başlatacağını açıklaması ve Tahran’a finansal veya ticari destek sağlayan ülke ve kuruluşların da yaptırımlarla karşılaşabileceğini belirtmesinin jeopolitik riskleri artırdığı ifade edildi. ABD’nin toplam kamu borcunun ilk kez 40 trilyon dolar sınırını aşarak yaklaşık 40,05 trilyon dolara ulaşmasının da ülkenin mali sürdürülebilirliğine ilişkin endişeleri güçlendirdiği kaydedildi. Borcun yaklaşık 32,3 trilyon dolarının piyasa tarafından tutulan borçlardan oluştuğu, artan bütçe açıkları ve faiz giderlerinin borç dinamikleri üzerindeki baskıyı artırdığı aktarıldı.

Avustralya’da temmuz ayında işsizlik oranının yüzde 4,4’ten yüzde 4,5’e yükselerek yaklaşık dört yılın en yüksek seviyesine çıktığı ve istihdamın 15,8 bin kişi azaldığı belirtilen analizde, verilerin iş gücü piyasasında belirgin bir soğumaya işaret ettiği ifade edildi. Zayıf istihdam görünümünün Avustralya Merkez Bankası’nın yakın vadede yeni bir faiz artırımına gitme ihtimalini azalttığı değerlendirildi.

Japonya’nın ihracatının temmuzda yıllık bazda yüzde 23,2 artarak rekor seviyeye ulaştığı ve yüzde 19,9’luk beklentiyi aştığı belirtilirken, ithalatın da yüzde 27,8 yükseldiği aktarıldı. Ülkenin 634,5 milyar yen dış ticaret açığı verdiği kaydedilen analizde, ihracattaki güçlü performansta yapay zekâ yatırımlarının desteklediği yarı iletken ve elektronik ürün sevkiyatlarındaki yaklaşık yüzde 49’luk artışın öne çıktığı bildirildi.

ABD Hazine Bakanlığı’nın 10-30 yıl vadeli tahvillerde geri alım büyüklüğünü işlem başına 2 milyar dolardan en az 4 milyar dolara çıkaracağı yönündeki kararının da piyasalarda takip edildiği belirtildi. Kararın ardından uzun vadeli ABD tahvil faizlerinde belirgin gerileme yaşandığı ve adımın artan borçlanma maliyetleri ile tahvil piyasasındaki stresin diğer varlıklara yayılmasını sınırlamayı amaçladığı değerlendirildi.

Analizde ayrıca Trump’ın Körfez ülkelerinin Hürmüz Boğazı’na bağımlılığını azaltacak alternatif petrol ve doğal gaz güzergâhlarına yönelmesiyle boğazın zaman içerisinde kritik öneminin azalabileceğini savunduğu aktarıldı. Açıklamanın, enerji arz güvenliğinde Hürmüz kaynaklı kırılganlığı azaltmaya yönelik daha uzun vadeli bir yaklaşımın işareti olduğu belirtildi.

Marvell ile Google arasındaki yapay zekâ çipi anlaşmasının da teknoloji piyasalarında öne çıktığı ifade edilen analizde, Marvell’ın Google’a yaklaşık 12,2 milyar dolar değerinde hisse satın alma hakkı verdiği kaydedildi. Anlaşmanın Google’ın özel yapay zekâ hızlandırıcılarında tedarikçi çeşitlendirmesini desteklerken Marvell’ın yapay zekâ altyapısındaki rolünü artırabileceği değerlendirildi.

Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde’ın Avrupa’nın yapay zekâ kaynaklı ikinci dijital devrimi kaçırma lüksü bulunmadığı yönündeki değerlendirmelerinin de dikkat çektiği belirtilen analizde, Avrupa’nın rekabet gücünü koruyabilmesi için şirketlerin ölçeklenmesini kolaylaştıracak düzenlemelere ve daha derin sermaye piyasalarına ihtiyaç duyduğu ifade edildi. Euro Bölgesi şirketlerinin bu yıl yatırımlarının yaklaşık yüzde 9’unu yapay zekâya ayırmayı planlamasının olumlu karşılandığı aktarıldı.

İngiltere’de yıllık tüketici enflasyonunun temmuzda yüzde 2,6’dan yüzde 2,9’a yükselerek son dört ayın en yüksek seviyesine ulaştığı belirtilirken, artışta enerji fiyatlarının etkili olduğu kaydedildi. Çekirdek enflasyonun yüzde 2,6’da kalması ve hizmet enflasyonunun yüzde 3,4’e gerilemesinin ise fiyat baskılarının tüm alt kalemlere aynı ölçüde yayılmadığına işaret ettiği değerlendirildi.