Etan-Nafta makası yüzde 48 artışla 221 dolar bandına yükseldi

Marbaş Menkul Değerler tarafından yayımlanan Petrokimya Bülteni'nde, Çin devlet bünyesindeki Jiangnan Tersanesi'nin yerli petrokimya tesislerine etan taşımak amacıyla geliştirdiği, sülfür emisyonlarını yüzde 99 azaltan etan yakıtlı ve 99 bin metreküp kapasiteli ekstra büyük etan-etilen taşıyıcı gemisini teslim ettiği belirtildi.

ABD'den Çin başta olmak üzere Asya pazarlarına yönelen rekor etan ihracatı ve artan talebin hammadde arzını sıkılaştırarak önümüzdeki dönemde plastik ürün maliyetlerinin yükselmesine yol açabileceği aktarıldı. Farklı bölgesel hammadde yapıları, stok durumları ve alt sektör talepleri nedeniyle Temmuz 2026'da etilen fiyatlarının Kuzeydoğu Asya'da yüzde 3,5 yükseldiği, Avrupa, Güneydoğu Asya ve Kuzey Amerika'da ise yüzde 9,4 ile yüzde 11,6 arasında gerileyerek belirgin bir bölgesel ayrışma sergilediği kaydedildi.

Gelişen alt sektör talebi, kraker ekonomisi ve bölgesel hammadde farklılıkları nedeniyle küresel etilen pazarında fiyatsal ayrışmaların süreceği, şirketlerin bu değişken koşullara esnek tedarik ve stok yönetimiyle uyum sağlamak zorunda kalacağı öngörüldü. Güney Kore petrokimya sektörünün, Orta Doğu gerilimi ve devlet desteğiyle ikinci çeyrekte geçici bir karlılık yakalasa da etilen marjlarının negatife dönmesi ve Çin ile Hindistan kaynaklı aşırı arz nedeniyle üçüncü çeyrekten itibaren derin bir zarar ve yeniden yapılanma süreciyle karşı karşıya kaldığı belirtildi.

Petrobras'ın, borç krizindeki ortağı Braskem'in 24 Ağustos'a kadar iflas koruma başvurusundan kaçınabilmesi için nafta tedarik miktarını artırma ve ödeme koşullarını esnetme seçeneklerini değerlendirdiği aktarıldı. 2025 yılında 327,63 milyar dolar büyüklüğe ulaşan küresel nafta piyasasının, çözücü ve seyreltici kullanımının yanı sıra artan alt sektör taleplerinin etkisiyle 2032 yılına kadar yıllık yüzde 3,6 büyüme oranıyla 419,47 milyar dolara ulaşmasının beklendiği belirtildi. Uçak yakıtı ve petrokimya sektöründeki yoğun kullanımın küresel nafta piyasasının büyümesini desteklediği, ucuz kaya gazı ve LPG gibi alternatiflerin yarattığı sert fiyat rekabetinin ise pazarın genişlemesini kısıtlayan temel faktör olarak öne çıktığı kaydedildi.

Güney Koreli rafineri ve petrokimya şirketlerinin baz yağ karları sayesinde 2026'nın ikinci çeyreğinde toplam 6,2 milyar dolar (8,83 trilyon won) kar elde ederek toparlandığı, ancak düşen petrol fiyatları, daralan etilen marjları ve Çin'in kapasite artışı nedeniyle üçüncü çeyrekte yeniden zarar riskiyle karşı karşıya oldukları ifade edildi. Ukrayna'nın Rostov, Tümen ve Orenburg'daki tesislere düzenlediği İHA saldırıları sonucunda, Rusya'nın askeri roket yakıtı üretimi ile ZapSibNeftekhim ve Orsknefteorgsintez gibi büyük petrokimya ve rafineri tesislerindeki kritik üretim ünitelerinin durdurulduğu belirtildi.

Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik gerilimler ve deniz ticaret rotalarındaki aksamaların global petrokimya piyasalarında hammadde maliyetlerini yukarı çekerek sektör üzerindeki baskıyı artırdığı belirtildi. Hürmüz ve Babülmendep gibi boğazlarda yaşanan sevkiyat sıkıntıları, artan navlun maliyetleri ve navlun hatlarındaki belirsizliklerin ürün marjlarını ciddi şekilde daraltarak şirketlerin karlılığını olumsuz etkilediği kaydedildi.

Söz konusu gelişmeler kapsamında ülkelerin dışa bağımlılığını azaltmak amacıyla yeni kapasite yatırımlarını devreye sokmaya devam ettiği belirtildi. Güney Kore, Hindistan, Çin ve Mısır tarafında gündeme gelen yeni üretim projelerinin bölge genelinde belirginleşen bir eğilim olarak takip edildiği, jeopolitik gerilimin sektör üzerindeki etkisini de sürdürdüğü ifade edildi.

Rusya'daki tesislere yönelik saldırıların üretimi durdurmasının ve boğazlardaki sevkiyat sorunlarının devam etmesinin arz riskleri açısından yakından takip edildiği, Güney Kore'de ikinci çeyrekteki geçici toparlanmanın ardından karlılığın yeniden baskı altına girmesinin arz fazlasının asıl belirleyici unsur olmayı sürdürdüğünün göstergesi olarak değerlendirildiği aktarıldı.